Bandkeramiek: kunstwerk bij afrit Urmond
25.06.2026
Bij de afrit Urmond van de A2 komt een opvallend kunstwerk dat aandacht vraagt voor de Bandkeramiekers, de eerste boeren die zich ongeveer 7000 jaar geleden in Nederland vestigden. Het kunstwerk, dat tussen de 12 en 20 meter hoog wordt, moet een herkenbaar landmark voor Zuid-Limburg worden.
Voor het ontwerp wordt een wedstrijd uitgeschreven voor professionele kunstenaars en ontwerpers. Als inspiratie dienen archeologische vondsten van rijk versierde aardewerken beeldjes, zogenaamde figurines, die zijn opgegraven in Stein, Sittard en Geleen. Omdat deze beeldjes meestal slechts gedeeltelijk worden teruggevonden, krijgen ontwerpers veel vrijheid om hier een eigentijdse invulling aan te geven.
Landmark bij Urmond moet geschiedenis van eerste boeren zichtbaar maken
Afbeelding ter illustratie: ChatGPT
Na een eerste selectie mogen maximaal drie ontwerpers hun ideeën verder uitwerken. De ontwerpen worden vervolgens aan het publiek gepresenteerd, waarna een vakjury een definitieve keuze maakt.
Voor het project is een budget van 100.000 euro beschikbaar. De betrokken gemeenten Maastricht, Sittard-Geleen, Beek en Stein hopen het kunstwerk in 2027 te realiseren en zo het verhaal van de eerste Nederlandse boeren een blijvende plek in het landschap te geven.
Samenwerking Bandkeramiek Zuid-Limburg
Op zaterdag 20 juni 2026, tijdens de Nationale Archeologiedagen, vond de feestelijke lancering plaats van de regionale Samenwerking Bandkeramiek Zuid-Limburg.
Vier gemeenten slaan handen ineen voor Bandkeramisch erfgoed
Zuid-Limburg wil het verhaal van de eerste boeren van Nederland beter zichtbaar maken. Daarom werken de gemeenten Maastricht, Sittard-Geleen, Beek en Stein voortaan samen binnen het project Samenwerking Bandkeramiek Zuid-Limburg. Het initiatief richt zich op het behoud, de presentatie en de beleving van het unieke archeologische erfgoed uit de periode van de Lineaire Bandkeramiek, ruim 7.000 jaar geleden.
Zuid-Limburg als historische bakermat
De regio neemt een bijzondere plaats in binnen de Europese geschiedenis. Juist in Zuid-Limburg vestigden zich de eerste landbouwgemeenschappen van Nederland. Archeologische vondsten, waaronder nederzettingen, grafvelden, aardewerk, werktuigen en bijzondere keramische beeldjes, geven inzicht in het leven van deze vroege boeren.
De samenwerkende gemeenten willen dit erfgoed niet alleen behouden, maar ook koppelen aan actuele thema’s zoals identiteit, onderwijs, cultuur, landschap en toerisme.
Brede aanpak voor erfgoedbeleving
De komende jaren wordt gewerkt aan projecten op het gebied van onderzoek, educatie, communicatie, recreatie en grensoverschrijdende samenwerking. Daarbij staan publieksbereik en toegankelijkheid centraal.
Op de planning staan onder meer een publieksboek, een gezamenlijke website, educatieve programma’s voor scholen, archeologische routes, informatiepunten en diverse culturele activiteiten. Ook kunstprojecten in de openbare ruimte moeten het Bandkeramische verleden zichtbaarder maken.
+ Nieuwe website in het kader van de samenwerking bandkeramiek.nl ⇢
+ Bandkeramiek overzicht ⇢
+ Bandkeramiek in Elsloo ⇢
OPEN CALL – ONTWERPWEDSTRIJD BANDKERAMISCH LANDMARK A2
Laat je inspireren door bijzondere archeologische vondsten uit de tijd van de eerste boeren van Nederland.
De Samenwerking Bandkeramiek Zuid-Limburg nodigt professionele ruimtelijk vormgevers, beeldend kunstenaars en ontwerpers uit om deel te nemen aan de ontwerpwedstrijd voor het Bandkeramisch Landmark A2. Het landmark wordt gerealiseerd langs de A2 bij Urmond (Limburg) en vormt straks een nieuw herkenningspunt in het Zuid-Limburgse landschap.
De ontwerpopgave vertrekt vanuit bijzondere archeologische vondsten uit de periode van de Lineaire Bandkeramiek (ca. 5250–4950 v.Chr.): fragmenten van zogenoemde figurines of statuettes die zijn gevonden in Stein, Sittard en Geleen. Deze rijkversierde keramische beeldjes speelden vermoedelijk een bijzondere rol binnen de Bandkeramische gemeenschappen van circa 7000 jaar geleden. Omdat vrijwel altijd slechts fragmenten worden teruggevonden, blijft hun oorspronkelijke betekenis tot op de dag van vandaag onderwerp van interpretatie en verbeelding.
De ontwerpwedstrijd vraagt nadrukkelijk niet om een letterlijke reconstructie van de figurines, maar om een eigentijdse artistieke vertaling van het archeologisch erfgoed naar een figuratief, ruimtelijk landmark in het landschap van vandaag. Het ontwerp dient zichtbaar en herkenbaar te zijn vanaf de A2 en tegelijkertijd betekenisvol te zijn voor bezoekers ter plaatse.
Het kunstwerk krijgt een hoogte van minimaal 12 en maximaal 20 meter en wordt gerealiseerd aan het einde van de Louisegroeveweg, nabij de afrit Urmond langs de A2. Het landmark vormt één van de eerste gezamenlijke projecten van de Samenwerking Bandkeramiek Zuid-Limburg, waarin gemeenten, archeologen, erfgoedorganisaties en culturele partners samenwerken aan het zichtbaar, beleefbaar en toegankelijk maken van het Bandkeramisch erfgoed.
Het beschikbare realisatiebudget bedraagt €100.000 exclusief btw.
Geïnteresseerde ontwerpers kunnen zich via www.bandkeramiek.nl aanmelden. Na aanmelding ontvangen deelnemers een digitaal informatiepakket met:
• wedstrijdvoorwaarden;
• 3D-scans van archeologische fragmenten;
• een videofragment over de LBK-figurines;
• een inspiratiedocument met archeologische achtergrondinformatie;
• informatie over de landschappelijke en ruimtelijke context van de locatie.
Een vakjury selecteert op basis van de eerste inzendingen maximaal drie ontwerpvoorstellen voor verdere uitwerking. Deze ontwerpen worden vervolgens gepresenteerd tijdens een publieksfase waarin bewoners, bezoekers en betrokkenen kunnen reageren op de voorstellen. Het winnende ontwerp wordt naar verwachting in 2027 gerealiseerd.
Lees de wedstrijdvoorwaarden zorgvuldig door en houd de website in de gaten voor aanvullende informatie, updates en de Nota van Inlichtingen.
De ontwerpwedstrijd wordt begeleid door Stichting Beelden in Beweging, in samenwerking met archeologen en partners binnen de Samenwerking Bandkeramiek Zuid-Limburg.
Geen reacties
