Nederland in de ban van Rapport-Wennink
- Afbeeldingen ©: rawpixel.com, De Limburger, Peter Wennink
Alle talkshowtafels, politici en "duiders" orakelen al dagenlang over het Rapport-Wennink. Geschreven door Peter Wennink, tot voor kort de grote baas bij ASML
In het voorwoord van zijn rapport schrijft hij: "Dit rapport is geschreven uit betrokkenheid bij ons land, en uit zorg over de richting die we opgaan. Nederland is een prachtig land – met slimme mensen, sterke bedrijven en een samenleving waarin we naar elkaar omkijken. Maar het fundament onder die kracht begint te verzakken. Als we geen actie ondernemen zal onze kwaliteit van leven hard achteruit gaan."
Het demissionair kabinet-Schoof vroeg Peter Wennink in de zomer van 2025 om een onafhankelijk advies uit te brengen over het investeringsklimaat en toekomstige verdienvermogen van Nederland. In zijn rapport schetst Peter Wennink de route naar toekomstige welvaart, naar een sterk Nederland in een relevant Europa. Hieronder een samenvatting.
Rapport-Wennink
12 december 2025
ALGEMENE KERN VAN HET RAPPORT
Het Rapport-Wennink is een stevige waarschuwing: als Nederland nu niet ingrijpt, holt de welvaart achteruit. Door vergrijzing, hogere kosten voor zorg en defensie, de energietransitie en internationale spanningen is economische groei onmisbaar. Volgens het rapport is jaarlijks minimaal 1,5 tot 2 procent groei nodig om voorzieningen als zorg, onderwijs en sociale zekerheid betaalbaar te houden. De huidige vooruitzichten blijven daar ver onder.
Meer groei door simpelweg harder of langer werken is niet realistisch. De beroepsbevolking groeit nauwelijks en de arbeidsdeelname is al hoog. De sleutel ligt bij hogere arbeidsproductiviteit: slimmer werken met nieuwe technologie, innovatie en goed opgeleid personeel. Dat vraagt grote investeringen, vooral vanuit het bedrijfsleven. In totaal is de komende tien jaar 151 tot 187 miljard euro nodig.
Daarnaast dreigt Nederland, net als Europa, technologisch achterop te raken bij de Verenigde Staten en China. Wie technologisch niet meetelt, verliest economische én politieke invloed. Het rapport pleit daarom voor gerichte investeringen in vier strategische domeinen:
- digitalisering en AI,
- veiligheid en weerbaarheid,
- energie- en klimaattechnologie en
- life sciences en biotechnologie.
GEVOLGEN VOOR WERKNEMERS
Het rapport maakt duidelijk dat werknemers direct geraakt worden als de economie niet groeit. Zonder voldoende groei lopen de overheidsuitgaven sneller op dan de inkomsten. Dat zet druk op de sociale zekerheid. Regelingen zoals de WW, arbeidsongeschiktheid en de loondoorbetaling bij ziekte blijven alleen betaalbaar bij voldoende economische groei.
Blijft die groei uit, dan dreigen bezuinigingen of lastenverzwaringen. Dat betekent lagere koopkracht voor huishoudens, hogere belastingen of versobering van uitkeringen. Vooral werknemers in sectoren met lage productiviteit lopen risico, omdat juist daar banen verdwijnen of onder druk komen te staan.
Het rapport benadrukt ook dat de arbeidsmarkt moet veranderen. Opleiding, bijscholing en omscholing worden cruciaal. Werknemers moeten kunnen meebewegen naar sectoren met toekomst, zoals technologie, energie, zorg en biotechnologie. Wie dat niet kan of wil, loopt meer kans op werkloosheid of onzeker werk. Groei is volgens het rapport geen luxe, maar een voorwaarde om werknemersbescherming en koopkracht overeind te houden.
BETEKENIS VOOR LIMBURG
Dagblad De Limburger schrijft op 17 december over wat het Rapport-Wennink kan betekenen voor Limburg. Hoewel de provincie in het rapport maar beperkt wordt genoemd, blijkt dat Limburg goed aansluit bij de voorgestelde richting. De speerpunten uit het rapport passen bij sectoren die hier al sterk zijn, zoals groene chemie, life sciences, biotechnologie, energie, kunstmatige intelligentie en de maakindustrie. Bedrijven als DSM-Firmenich, VDL en Vertoro laten zien dat Limburg op dit vlak al stappen zet, samen met verschillende innovatieprojecten.
Een grote kans voor Limburg is de mogelijke komst van de Einsteintelescoop. Dit wetenschappelijke megaproject kan zorgen voor extra banen, nieuwe kennis en meer samenwerking met buurlanden België en Duitsland. Die grensoverschrijdende samenwerking wordt in het rapport gezien als een belangrijke voorwaarde voor economische groei.
Het rapport wijst ook op problemen die Limburg direct raken. Het overvolle stroomnet, hoge energieprijzen en trage vergunningprocedures maken het voor bedrijven lastig om te investeren. Als daar geen snelle oplossingen voor komen, bestaat het risico dat bedrijven stilvallen of zelfs vertrekken.
Voor Limburgse werknemers kan het rapport positief uitpakken als de investeringen er daadwerkelijk komen. Dat betekent meer werk, betere banen en meer toekomstperspectief, vooral in technische en kennisintensieve sectoren. Gebeurt dat niet, dan dreigen dezelfde problemen als elders in het land: minder banen, lagere groei en toenemende druk op sociale voorzieningen.
De conclusie is duidelijk: voor Limburg is meedoen geen keuze, maar noodzaak.
+ Lees het artikel in De Limburger 17.12.2025 ⇢
Peter Wennink (1957) was van 2013 tot april 2024 President en CEO van chipmachinefabrikant ASML. Op dit moment is hij onder andere voorzitter van de Raad van Toezicht van TU\Eindhoven, Voorzitter van de Raad van Commissarissen van Heineken NV en Vicevoorzitter van de Adviescommissie Nationaal Groeifonds.
Het kabinet-Schoof vroeg hem in de zomer van 2025 om een onafhankelijk advies uit te brengen over het investeringsklimaat en toekomstig verdienvermogen van Nederland. In dit rapport schetst Peter Wennink de route naar toekomstige welvaart, naar een sterk Nederland in een relevant Europa. De adviezen in dit rapport leunen op zijn jarenlange internationale ervaring in het hightech bedrijfsleven, op de rode draad uit de vele gesprekken die hij voor dit advies organiseerde en de inspirerende project- en investeringsvoorstellen die hij ontving.
- Laatste update op .