Onderzoek bij gemeenten naar aanpak zorgfraude
- Afbeeldingen ©: rawpixel.com
De Rekenkamer Limburg Centraal neemt deel aan een landelijk onderzoek naar de aanpak van zorgfraude. Dit zogenoemde DoeMee-onderzoek wordt georganiseerd door de Vereniging van Rekenkamers en uitgevoerd door onderzoeksbureau BMC. De gemeenten worden met klem gevraagd om hun medewerking. Een startbijeenkomst moet nog gepland worden.
Het doel is te bekijken hoe goed gemeenten fraude in de zorg weten te voorkomen en te bestrijden. Wat is zorgfraude?
Zorgfraude kan verschillende vormen aannemen. Het gaat bijvoorbeeld om zorg die wordt gedeclareerd maar nooit is geleverd, het opvoeren van onnodige begeleiding of het aanpassen van dossiers om hogere vergoedingen te krijgen.
Soms gaat het om administratieve fouten, maar in andere gevallen is er sprake van bewust misbruik of zelfs georganiseerde criminaliteit. Zulke fraude kan grote gevolgen hebben. Kwetsbare mensen krijgen dan niet altijd de zorg die zij nodig hebben en gemeenschapsgeld verdwijnt in verkeerde handen.
Waar kijkt het onderzoek naar?
Het onderzoek richt zich op de vraag hoe weerbaar gemeenten zijn tegen fraude binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet. Daarbij wordt gekeken welke maatregelen gemeenten nemen om fraude te voorkomen of op te sporen en hoe zij samenwerken met andere organisaties. Ook wordt onderzocht welke effecten deze maatregelen naar verwachting hebben.
Hoe wordt het onderzoek uitgevoerd?
Onderzoekers beginnen met een studie van bestaande rapporten en kennis over zorgfraude. Daarna volgt een onderzoek bij gemeenten zelf. Gemeenten leveren documenten aan over hun beleid en vullen een vragenlijst in over de uitvoering in de praktijk. Op basis daarvan wordt voor elke deelnemende gemeente een korte rapportage opgesteld. Alle resultaten samen vormen uiteindelijk een landelijk rapport met conclusies en aanbevelingen.
Planning van het onderzoek
Het onderzoek wordt uitgevoerd in 2026 en gedurende dat jaar leveren gemeenten informatie aan en kunnen zij de eerste bevindingen controleren op feitelijke onjuistheden. Daarna wordt een definitieve rapportage opgesteld. Het gemeentebestuur krijgt vervolgens de gelegenheid om hier bestuurlijk op te reageren. De resultaten moeten duidelijk maken welke aanpak tegen zorgfraude goed werkt en waar verbetering mogelijk is.
+ Brief en plan van aanpak onderzoek zorgfraude ⇢
"Ter kennisgeving aannemen" staat op 27 augustus 2025 in het Ibabs-Publiekportaal van de gemeente Stein bij het persbericht en rapport "Verwevenheid zorg en criminaliteit" Gelukkig heeft Sjors van Beek het wel opgepikt in De Limburger van 13 september; met een uitgebreid en zeer kritisch artikel over criminele ondermijning in de Limburgse zorgsector. Dat kost de Limburgse gemeenten jaarlijks enige tientallen miljoenen. De Vereniging Nederlandse Gemeenten schat dat tot 10% van alle zorggeld in de zakken van criminelen belandt en dan hebben we het landelijk over zo'n 10 miljard euro... per jaar! Criminelen dringen steeds dieper door in de zorg in Limburg. Dat blijkt uit een alarmerend rapport van het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC). Uit de cijfers komt naar voren dat ruim 25% van de zorgaanbieders in Limburg bekend is bij justitie wegens eerdere vergrijpen! Volgens het RIEC loopt de aanpak van zorgfraude in Limburg achter vergeleken met andere provincies. Zelfs kleine gemeenten verliezen jaarlijks tonnen doordat zorgbudgetten verdwijnen naar malafide aanbieders. Het gaat vaak om fraude met gefingeerde zorguren of constructies waarbij cliënten worden misbruikt. En het komt voor in alle disciplines van de zorg: in de jeugdzorg, thuiszorg, wmo, wijkzorg, dagbesteding etc. Het RIEC roept op tot strengere controles en hardere sancties om te voorkomen dat criminelen de zorgsector verder in hun greep krijgen. + Lees het artikel in De Limburger van 13.09.2025 ⇢ + Lees het persbericht en RIEC-rapport op Ibabs gemeente Stein ⇢ + Wim Groot, hoogleraar gezondheidseconomie, waarschuwde er in 2020 al voor ⇢ Conclusie en aanbevelingen; klik op onderstaande afbeelding voor vergroting. Het is ronduit schokkend: ruim een kwart van de zorgaanbieders in Limburg is bekend bij justitie vanwege eerdere vergrijpen. En toch blijft de aanpak van zorgfraude in Limburg achter bij de rest van Nederland. Terwijl elders speciale teams worden ingezet, blijven we in onze provincie hangen in overlegtafels en stroperige procedures. Intussen verdwijnt er overal gemeenschapsgeld naar dubieuze zorgaanbieders. Dat is geld dat bedoeld is voor ouderen die hulp nodig hebben, of jongeren die zonder begeleiding ontsporen. In plaats daarvan wordt het misbruikt door criminelen die de zorg als melkkoe zien. Zelfs kleine Limburgse gemeenten verliezen jaarlijks tonnen door zorgfraude. Gemeentelijke budgetten voor de Wmo en jeugdzorg verdwijnen in de zakken van malafide aanbieders, terwijl kwetsbare inwoners daar de dupe van worden. Vaak gaat het om constructies waarin zorguren gefingeerd worden of cliënten worden ingezet als dekmantel voor illegale geldstromen. De Noord-Limburgse gemeenten schatten dat criminelen jaarlijks tot zo'n 20 miljoen euro aan zorggeld ontfutselen. Andere cijfers zijn niet bekend. Dat zegt al genoeg... Ondertussen blijft het bij de Limburgse gemeenten stil, oorverdovend stil. Alleen de SP heeft in enkele gemeenteraden kritische vragen gesteld. Het RIEC luidt de noodklok, maar de vraag is of er eindelijk politieke wil komt om op te treden. Zolang controles zwak blijven en sancties halfslachtig, lachen malafide zorgondernemers ons recht in het gezicht uit. De conclusie is pijnlijk maar duidelijk: Limburg moet nú in actie komen. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden, zeker in de zorg. En die wond begint in onze provincie gevaarlijk te etteren.
Criminelen in Limburgse zorgsector
Dat is een aanbeveling voor de raadsleden: je ontvangt het, maar je hoeft er niks mee te doen. Je kunt het lezen als je wilt, maar je hoeft er niet op te reageren. Een rapport van meer dan honderd pagina's nodigt ook niet direct uit om aan te beginnen. Vandaar wellicht dat geen enkele Steinse raadsfractie vragen heeft gesteld.
Een confrontatie met politieke en ambtelijke onmacht en/of onwil.
Limburg laat criminelen te veel ruimte in de zorg
En wie krijgt de rekening voor de hierdoor ontstane tekorten? Juist de gemeenten: u en ik dus.
- Laatste update op .