Op 25 augustus 2026 overleed Dolly Parton in Nashville. Ze was 80 jaar. Kort daarvoor was gediagnosticeerd met kanker en overleed ze omringd door haar dierbaren. Haar overlijden leidde wereldwijd tot reacties van artiesten, politici en miljoenen fans. Niet alleen haar muziek werd herdacht, maar ook haar humor, vrijgevigheid en inzet voor anderen. 

Jeugd in Tennessee
Dolly Rebecca Parton werd op 19 januari 1946 geboren in Sevierville, Tennessee, als vierde van twaalf kinderen. Ze groeide op in een arm gezin in de Smoky Mountains. Muziek speelde van jongs af aan een belangrijke rol. Als kind zong ze in de kerk, trad ze op voor lokale radio en televisie en op haar dertiende maakte ze al haar eerste plaat.

Doorbraak in Nashville
Na haar schooltijd vertrok Parton in 1964 naar Nashville, het centrum van de Amerikaanse countrymuziek. Aanvankelijk werkte ze vooral als songwriter. Haar grote doorbraak kwam eind jaren zestig. Vanaf dat moment groeide ze uit tot een van de bekendste stemmen van de countrymuziek.

Jolene en I Will Always Love You
In de jaren zeventig koos Parton nadrukkelijk voor een solocarrière. Ze scoorde grote hits met onder meer 'Jolene', 'Coat of Many Colors' en 'I Will Always Love You'. In 1992 werd het opnieuw een wereldhit in de uitvoering van Whitney Houston.

Parton was niet alleen zangeres, maar vooral ook een uitzonderlijk productieve songwriter. In haar lange carrière schreef ze duizenden liedjes en wist ze persoonlijke verhalen over liefde, armoede, familie en het leven op het Amerikaanse platteland om te zetten in muziek die een miljoenenpubliek aansprak.

Van country naar film en pop
Vanaf de jaren zeventig wist Parton de grenzen van de traditionele countrymuziek steeds verder te verleggen. Met '9 to 5', geschreven voor de gelijknamige film waarin ze zelf meespeelde, scoorde ze in 1980 een wereldhit. Ook 'Islands in the Stream', haar duet met Kenny Rogers uit 1983, werd een internationale klassieker.
Daarnaast bouwde ze een succesvolle filmcarrière op, met rollen in onder meer '9 to 5', 'The Best Little Whorehouse in Texas' en 'Steel Magnolias'.

Succesvolle zakenvrouw
Achter haar uitbundige uiterlijk, blonde pruiken en flinke dosis zelfspot ging ook een slimme zakenvrouw schuil. Ze investeerde onder meer in het attractiepark 'Dollywood' in Tennessee, dat uitgroeide tot een van de belangrijkste toeristische attracties van haar geboortestreek.

Parton hield bovendien zoveel mogelijk de rechten op haar eigen muziek in handen. Daarmee verwierf ze niet alleen artistieke vrijheid, maar bouwde ze ook een omvangrijk zakelijk imperium op.

Honderden miljoenen kinderboeken
Een belangrijk deel van haar vermogen gebruikte Parton voor goede doelen. In 1995 begon ze de 'Imagination Library', een project dat jonge kinderen gratis boeken toestuurt om lezen te stimuleren. Het initiatief begon in haar geboortestreek, maar groeide uit tot een internationaal programma. Inmiddels zijn meer dan 300 miljoen boeken verspreid.

Ook steunde ze medische en maatschappelijke projecten. Zo schonk ze in 2020 een miljoen dollar aan onderzoek dat een rol speelde bij de ontwikkeling van het Moderna-coronavaccin.

Afscheid van haar grote liefde
Parton was sinds 1966 getrouwd met Carl Dean. Hoewel zijn vrouw wereldberoemd was, bleef Dean vrijwel altijd buiten de publiciteit. Het huwelijk hield bijna zestig jaar stand. Carl Dean overleed in maart 2025. Zijn dood raakte Parton diep.

In haar laatste levensjaar kampte ze zelf met gezondheidsproblemen. In mei 2026 annuleerde ze vanwege haar gezondheid geplande optredens in Las Vegas.

Een icoon dat blijft
Met een carrière van meer dan zestig jaar groeide Dolly Parton uit tot veel meer dan een countryster. Ze was zangeres, songwriter, actrice, onderneemster en filantroop, maar bovenal een verhalenverteller die haar eenvoudige afkomst nooit verloochende.

Haar opvallende uiterlijk maakte haar onmiddellijk herkenbaar, maar haar liedjes zorgden ervoor dat ze generaties lang relevant bleef. 'Jolene', '9 to 5' en 'I Will Always Love You' behoren inmiddels tot het muzikale erfgoed van de twintigste eeuw.

Dolly Parton liet een oeuvre en maatschappelijke erfenis achter die nog lang zullen voortleven.