Discogs Beoordelingsstandaard – Vinyl & Hoes

Discogs adviseert de verkopers op haar marktplaats de Goldmine-standaard te gebruiken. Dat is het meest gebruikte beoordelingssysteem voor tweedehands muziekdragers, oorspronkelijk ontwikkeld door het Amerikaanse vakblad "Goldmine Magazine"

Het hangt natuurlijk van ieders persoonlijke wensen en besteedbaar bedrag af, maar ik koop tweedehands vinyl elpees (uit 60-er en 70-er jaren) in principe alleen in NM kwaliteit. Een stapje lager naar vinyl in de kwaliteit VG+ is me nooit bevallen, het verschil in luisterervaring is aanzienlijk. Hoezen in kwaliteit VG+ zijn in de regel wel goed genoeg.

Singles daarentegen koop ik bijna alleen in VG+ kwaliteit, want die is voldoende voor mij. En trouwens 45-toeren plaatjes in NM kwaliteit uit die jaren zijn zeldzaam en dus duur. De hoesjes van singles heb ik het liefst ook in VG+ kwaliteit. Maar vaak hebben die veel geleden en moet je volstaan met VG.

Een sticker -op de achterkant van de hoes- van de platenzaak die het ding ooit verkocht heeft, stoort me niet zo en heeft zelfs z'n charme, want die winkels in kwestie bestaan anno nu helemaal niet meer. Erger is nog dat iemand zo'n sticker verwijderd heeft en een witte dan wel licht-gele kale plek achterblijft.
Och en dat er soms de naam van de vorige eigenaar op staat, is niet zo'n ramp, als ie maar niet te groot geschreven is. Maar ik gruwel van gescheurde hoezen die op de buitenkant met plakband "gerestaureerd" zijn. Of nog erger, waarvan de plakband in de loop van de jaren heeft losgelaten en er een vieze bruine strook resteert.

De gradaties:
* M | Mint | Absoluut perfect |
* NM / M- | Near Mint | Zo goed als nieuw | referentiewaarde (100%)
* VG+ | Very Good Plus | Zeer goed plus | kwaliteit = ongeveer 50% van NM
* VG | Very Good | Zeer goed | kwaliteit = ongeveer 25% van NM
* G+ / G | Good Plus / Good | Goed | kwaliteit = 10-15% van NM
* F / P | Fair / Poor | Slecht | kwaliteit = 0-5% van NM

Voor vinyl worden de plaat en de hoes altijd als twee afzonderlijke onderdelen beoordeeld en vermeld, bijvoorbeeld: *VG+ / VG*.

# Mint (M)
Vinyl: Absoluut perfecte staat. Nooit bespeeld, mogelijk nog verzegeld. Zeer spaarzaam gebruiken als beoordeling.
Hoes: verzegeld met krimpfolie die regelmatig voorzien is van een hypesticker.

# Near Mint (NM / M-)
Vinyl: Bijna perfecte plaat, hoogstwaarschijnlijk nooit afgespeeld. Speelt perfect af zonder onvolkomenheden.
Hoes: Geen kreukels, vouwen, gescheurde naden of uitgesneden gaten. Minimale beschadigingen toegestaan bij 45-toeren hoezen.

# Very Good Plus (VG+)
Vinyl: Lichte gebruikssporen, kleine krasjes of schaafjes die de luisterervaring niet beïnvloeden. Lichte krommingen toegestaan.
Hoes: Lichte slijtage, licht omgebogen hoekjes, kleine naadscheur mogelijk. Kan een uitgesneden gat, deuk of afgesneden hoek hebben.

# Very Good (VG)
Vinyl: Oppervlaktegeluid hoorbaar, vooral in stille passages. Groefverslijting merkbaar. Lichte krasjes voelbaar met een vingernagel.
Hoes: Beschadigde labels mogelijk, tape of stickers aanwezig. Niet alle gebreken tegelijk.

# Good / Good Plus (G / G+)
Vinyl: Speelt af zonder te skippen, maar met veel oppervlaktegeluid, krassen en zichtbare groefverslijting.
Hoes: Naadscheuren, ringwear, tape, schrijfsporen en andere gebreken aanwezig.

# Poor / Fair (P / F)
Vinyl: Gebarsten of sterk vervormd. Speelt niet af zonder over te slaan (skippen) of te herhalen (de naald blijft in een groef hangen)
Hoes: Waterschade, aan alle naden gespleten, zwaar beschadigd. Binnenhoezen volledig gescheurd en beschreven.

+ Discogs, complete beoordeling van vinyl, cd en cassette ⇢

Ik heb dat hieronder zo overzichtelijk mogelijk in een graphic samengevat.

Mono of stereo: wat is het verschil?

Wie oude vinylplaten verzamelt, komt het vaak tegen: dezelfde plaat in een mono- én stereoversie, soms met flink prijsverschil. Maar wat is nu precies het verschil?

Eén kanaal of twee
Mono betekent dat al het geluid via één kanaal loopt. Het klinkt daardoor compact en krachtig, alsof alles uit één punt komt. Bij stereo wordt het geluid verdeeld over twee kanalen – links en rechts – waardoor een ruimtelijk effect ontstaat. Instrumenten en zang krijgen zo meer “plek” in het geluid.

Historisch verschil
Tot eind jaren ’50 bestond alleen mono. Daarna kwam stereo op, maar het duurde jaren voordat dit de standaard werd. In de jaren ’60 verschenen veel albums daarom in beide versies.

Smaakverschil
Welke beter is, bestaat eigenlijk niet. Stereo klinkt vaak ruimtelijker en moderner, terwijl mono juist directer en soms voller overkomt. Zeker bij oudere muziek kan mono dichter bij de oorspronkelijke bedoeling van de artiest liggen.

Wat moet je kiezen?
Voor platen van vóór 1958 is mono meestal het meest authentiek. Bij muziek uit de jaren ’60 loont het om te kijken hoe het album oorspronkelijk bedoeld was. Voor latere muziek is stereo vrijwel altijd de norm.

Kort samengevat
Mono is één geluidsbron, compact en krachtig. Stereo biedt spreiding en ruimte. Wat je mooier vindt, hangt vooral af van je eigen oren – en soms van de geschiedenis van de plaat.

+ Lees volledig artikel op Discogs ⇢

Hoe reinig je vinylplaten?

Vinylplaten zijn een geweldige manier om muziek te beluisteren, nadeel is dat ze stof en vuil aan trekken. Vingerafdrukken, stof, statische elektriciteit en krassen zorgen allemaal voor ruis tijdens het afspelen. Bovendien kan het vet van je handen het vinyl aantasten en de waarde van een plaat verlagen.

Een paar stappen voor schone platen:

• Droog afstoffen – Gebruik een speciaal borsteltje om stof te verwijderen zonder het vinyl te beschadigen. 

• Inspecteren – Bekijk de plaat onder een zacht, helder licht op verkleuringen, vlekken en vingerafdrukken. Deze plekken hebben extra aandacht nodig.

• Reinigingsmiddel aanbrengen – Er zijn verschillende opties: een kant-en-klare oplossing of zelfgemaakt spul op ethanol basis. Sommigen gebruiken een mengsel van gedestilleerd water en afwasmiddel; ik zou dat niet aanbevelen. Breng het middel aan met cirkelvormige bewegingen met een schone microvezeldoek. Kijk uit dat het label niet nat wordt.

• Goed opbergen – Zorg dat je platen altijd in een binnenhoes met antistatische voering zitten. Pak ze vast aan de randen of het label om verdere vervuiling te voorkomen.

Voor grote collecties: Overweeg een platenreinigingsmachine zoals de Okki Nokki. Die bespaart veel tijd, al zijn zulke machines doorgaans prijzig. Trouwens de veel goedkopere Knosti wasbak doet zijn werk ook prima; alhoewel de meegeleverde vloeistof rommel is, gebruik die niet. Belangrijk is een echt goede reinigingsvloeistof te kopen, zoals Tonar Quality Service Vinyl Cleaner.

Regelmatig stofvrij maken met een goede borstel en af en toe een natte reiniging houdt je collectie in topconditie.

+ Lees artikel op Discogs ⇢

+ Webshop Who's Your Daddy's Records ⇢

+ Webshop Walvis Products ⇢

Zo bewaar je vinylplaten goed 

Vinylplaten blijven lang mooi als je ze op de juiste manier bewaart. Belangrijk is vooral dat je schade door hitte, licht, vocht en druk voorkomt.

Goede omstandigheden
Platen horen op een koele, stabiele plek te staan, liefst tussen de 15 en 25 graden. Te veel warmte kan ze krom doen trekken. Ook fel (zon)licht is funest, omdat het het vinyl en de hoezen aantast. Daarnaast is een droge omgeving belangrijk: bij te veel vocht kunnen schimmel en beschadigingen ontstaan.

Opbergen en ordenen
Bewaar platen altijd rechtop, nooit liggend opgestapeld. Zorg dat ze niet te strak tegen elkaar staan, maar ook niet te los. Stevige planken zijn nodig, want vinyl weegt behoorlijk. Gebruik bij voorkeur houten kasten en tussenschotten om doorbuigen en statische elektriciteit te voorkomen.

Bescherming van plaat en hoes
Gebruik antistatische binnenhoezen en bescherm ook de buitenhoes met een plastic cover. Daarmee voorkom je krassen, stof en slijtage.

Wat je beter niet doet
Zolders, kelders en andere plekken met grote temperatuurwisselingen zijn ongeschikt. Vermijd ook trillingen (bijvoorbeeld naast speakers of wasmachines) en afgesloten dozen zonder ventilatie.

Gebruik en onderhoud
Pak platen altijd vast bij de rand en het label en zorg dat je handen schoon zijn. Goed onderhoud van je platenspeler helpt ook om slijtage te beperken.

Levensduur vinyl
Een vinylplaat kan bij goed onderhoud tientallen jaren meegaan — in de praktijk vaak 50 tot 100 jaar of zelfs langer.
Met een goed afgestelde platenspeler (o.a. juiste naalddruk) kun je een plaat honderden keren afspelen zonder hoorbare slijtage. Slecht afgestelde apparatuur kan een plaat al na een paar keer beschadigen. Een versleten of vuile naald (stylus) is de grootste vijand. Die “snijdt” als het ware in de groeven. Regelmatig vervangen is dus cruciaal.

Kort gezegd: met goede afspeelapparatuur, goed onderhoud, goede rechtopstaande opslag en goede hoezen kun je vinylplaten tientallen jaren probleemloos blijven draaien.

Klinkt gekleurd vinyl slechter dan zwart vinyl?

Vroeger stond gekleurd vinyl bekend als minder goed van kwaliteit, met meer ruis en storingen dan zwart vinyl. Tegenwoordig is dat verschil vrijwel verdwenen en klinkt gekleurd vinyl meestal net zo goed als de zwarte variant.

De geluidskwaliteit hangt tegenwoordig vooral af van hoe een plaat is geproduceerd, zoals de mastering en de kwaliteit van de persing, en niet zozeer van de kleur. Alleen speciale varianten zoals transparant vinyl, picture discs en glow-in-the-dark-platen kunnen iets minder goed klinken, al merkt de gemiddelde luisteraar dat vaak nauwelijks.

Zwart vinyl bevat een toevoeging (roet) die het materiaal iets sterker maakt, maar in de praktijk is het verschil met gekleurd vinyl klein. Picture discs vormen een uitzondering: door hun opbouw zijn ze gevoeliger voor slijtage en geven ze vaker bijgeluiden.

Gekleurd vinyl is de laatste jaren sterk in opkomst en wordt vaak gebruikt als marketingmiddel, bijvoorbeeld in beperkte oplages of met meerdere kleurvarianten van één album. Daardoor kunnen ze ook duurder of gewilder zijn voor verzamelaars.

Kort gezegd: voor dagelijks luisteren maakt het weinig uit of je zwart of gekleurd vinyl kiest. Gekleurd vinyl is voor sommigen aantrekkelijk door het uiterlijk en de verzamelwaarde, maar persoonlijk heb ik een voorkeur voor gewoon zwart vinyl.