De band die met één wereldhit veel meer verdiende dan een voetnoot in de rockgeschiedenis

Vrijwel iedereen kent "All Right Now". Weinig mensen weten dat de band erachter slechts vijf jaar bestond. Toch behoort Free tot de invloedrijkste Britse rockbands van de jaren zeventig. Hun sobere, bluesachtige stijl legde de basis voor de latere hardrock en maakte van zanger Paul Rodgers en gitarist Paul Kossoff levende legendes.

Vier jonge muzikanten met een volwassen geluid
Free werd in 1968 in Londen opgericht door vier opvallend jonge muzikanten. Zanger Paul Rodgers was achttien jaar, gitarist Paul Kossoff eveneens achttien, drummer Simon Kirke negentien en bassist Andy Fraser zelfs pas vijftien.

Ondanks hun leeftijd klonk de band verrassend volwassen. Waar veel tijdgenoten kozen voor lange gitaarsolo's en bombastische arrangementen, hield Free het juist eenvoudig. De muziek draaide om gevoel, dynamiek en timing. Juist de stilte tussen de noten gaf hun nummers kracht. 

Van bluesband naar rockfenomeen
Het debuutalbum *Tons of Sobs* verscheen in 1969. De plaat stond vol stevige bluesrock, duidelijk geïnspireerd door Amerikaanse bluesgrootheden als B.B. King, Albert King en Muddy Waters. De recensies waren lovend, maar het grote publiek bleef nog weg. Dat veranderde een jaar later.

Fire and Water en een wereldhit
In juni 1970 verscheen het album *Fire and Water*. Daarop stond een nummer dat de geschiedenis van de rockmuziek voorgoed zou veranderen: "All Right Now".

Het lied ontstond vrijwel spontaan. Na een matig optreden concludeerde bassist Andy Fraser dat de band een eenvoudig, pakkend nummer nodig had waarmee het publiek direct kon meezingen. Samen met Paul Rodgers schreef hij binnen korte tijd de basis van het nummer. Het resultaat was een wereldhit.

"All Right Now" bereikte de tweede plaats in de Britse hitparade, stond hoog in de Amerikaanse Billboard Hot 100 en werd ook in Nederland en België een enorme hit. Het nummer groeide uit tot een van de meest gedraaide rocksingles aller tijden en is ruim vijftig jaar later nog steeds dagelijks op radiostations over de hele wereld te horen.

Meer dan alleen All Right Now
Het enorme succes van die ene hit heeft er onbedoeld voor gezorgd dat veel mensen vergeten hoe goed Free eigenlijk was.

Albums als *Free*, *Highway*, *Fire and Water* en *Free Live!* behoren nog altijd tot de hoogtepunten van de Britse bluesrock.

Paul Rodgers beschikte over een uitzonderlijk krachtige stem waarin blues, soul en rock moeiteloos samensmolten. Zijn zangstijl zou later talloze rockzangers beïnvloeden.

Gitarist Paul Kossoff speelde juist opvallend weinig noten. Hij koos liever voor één lang aangehouden toon met een intens vibrato dan voor technische hoogstandjes. Die emotionele speelstijl maakt hem nog altijd tot een van de meest bewonderde gitaristen uit de rockgeschiedenis.

Ook bassist Andy Fraser speelde een belangrijke rol. Hij was niet alleen een technisch begaafd bassist, maar schreef ook mee aan veel nummers en bepaalde in belangrijke mate het karakter van de band.

Foto: Simon Kirke / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Succes kent ook een keerzijde
Het internationale succes bracht spanningen met zich mee. Binnen de band ontstonden meningsverschillen over de muzikale koers. Andy Fraser wilde experimenteren, terwijl Paul Rodgers liever vasthield aan het vertrouwde bluesrockgeluid.

Tegelijkertijd kreeg Paul Kossoff steeds meer problemen door zijn drugsverslaving. Zijn gezondheid ging snel achteruit en optredens werden steeds onvoorspelbaarder. In 1971 besloot Free voor het eerst uit elkaar te gaan.

Een korte hereniging
Het succes van "All Right Now" bleef echter zo groot dat de band al snel opnieuw bijeenkwam. Andy Fraser vertrok uiteindelijk definitief en werd vervangen door de Japanse bassist Tetsu Yamauchi. Daarnaast werd toetsenist John 'Rabbit' Bundrick aan de bezetting toegevoegd.
In deze nieuwe samenstelling verschenen de albums *Free at Last* (1972) en *Heartbreaker* (1973).

Vooral het nummer "Wishing Well" groeide uit tot een klassieker en wordt door veel liefhebbers zelfs beschouwd als een van de beste songs die Free ooit opnam.

Definitief einde
Ondanks het artistieke succes bleven de persoonlijke problemen de band achtervolgen. De gezondheid van Paul Kossoff verslechterde steeds verder en de onderlinge samenwerking werd moeizaam. Begin 1973 viel uiteindelijk het doek voor Free. Na slechts vijf jaar kwam een einde aan een van de meest talentvolle rockbands van Groot-Brittannië.

Een nieuw succes: Bad Company
Voor Paul Rodgers en Simon Kirke betekende het einde van Free juist een nieuw begin. Samen richtten zij Bad Company op, die uitgroeide tot een van de grootste rockbands van de jaren zeventig. Met nummers als "Can't Get Enough", "Feel Like Makin' Love" en "Shooting Star" bouwden zij voort op het succes van Free.
Rodgers werkte later ook samen met gitarist Jimmy Page in **The Firm** en trad jarenlang op als zanger van **Queen + Paul Rodgers**.

Het tragische lot van Paul Kossoff
Voor gitarist Paul Kossoff liep het minder goed af.

Zijn drugsverslaving bleef hem achtervolgen. Hoewel hij nog enkele soloalbums opnam en met verschillende muzikanten samenwerkte, ging zijn gezondheid snel achteruit. Op 19 maart 1976 overleed hij tijdens een vlucht van Los Angeles naar New York aan een longembolie. Hij werd slechts 25 jaar oud.
Veel gitaristen beschouwen Kossoff nog altijd als een van de meest gevoelige en onderschatte rockgitaristen ooit.

Een blijvende invloed
Free bracht slechts zes studioalbums uit, maar hun invloed reikt veel verder dan hun korte bestaan doet vermoeden.

Bands als Bad Company, Foreigner, Whitesnake en talloze blues- en hardrockgroepen namen elementen van hun sobere, krachtige speelstijl over. Vooral de combinatie van de warme stem van Paul Rodgers en het emotionele gitaarspel van Paul Kossoff blijkt tijdloos.

Ruim een halve eeuw na de oprichting blijft Free een band die veel meer verdient dan herinnerd te worden als "die groep van All Right Now". Hun muziek laat horen hoe krachtig eenvoud kan zijn en waarom echte klasse nooit uit de mode raakt.

Discografie

| Jaar | Album |
| ---- | ---------------- |
| 1969 | *Tons of Sobs* |
| 1969 | *Free* |
| 1970 | *Fire and Water* |
| 1970 | *Highway* |
| 1972 | *Free at Last* |
| 1973 | *Heartbreaker* |

Bekendste nummers

* All Right Now
* Wishing Well
* Fire and Water
* The Stealer
* My Brother Jake
* Mr. Big
* Ride On Pony
* Be My Friend
* Heavy Load
* Little Bit of Love

 + Free op discogs ⇢