James Brown (3 mei 1933 – 25 december 2006) was een Amerikaanse zanger, songwriter, bandleider en danser. Hij wordt algemeen beschouwd als een van de belangrijkste grondleggers van de soul- en funkmuziek. Vanwege zijn enorme invloed kreeg hij bijnamen als "The Godfather of Soul", "Mr. Dynamite" en "The Hardest Working Man in Show Business".

 

Moeilijke start
Brown groeide op in armoede in Augusta, Georgia. Zijn jeugd was moeilijk: zijn ouders gingen al vroeg uit elkaar en als tiener kwam hij wegens diefstal enkele jaren in een jeugdgevangenis terecht. Daar ontdekte hij zijn muzikale talent. Na zijn vrijlating sloot hij zich aan bij een lokale zanggroep, die later bekend werd als The Famous Flames. Met deze groep scoorde hij in 1956 zijn eerste grote succes met "Please, Please, Please", een nummer dat uitgroeide tot een klassieker.

 

Doorbraak als soulzanger
In de jaren zestig groeide James Brown uit tot een van de grootste sterren van de Amerikaanse soulmuziek. Zijn optredens waren spectaculair en stonden bekend om hun enorme energie. Hij zong, danste, maakte zijn beroemde spagaat en voerde de legendarische 'cape routine' op, waarbij hij tijdens het concert zogenaamd uitgeput werd afgedekt met een mantel, om vervolgens toch weer terug te keren naar de microfoon. Zijn shows zetten een nieuwe standaard voor liveoptredens.

Vernieuwer funk en popmuziek
Muzikaal was Brown een vernieuwer. Waar veel soulmuziek draaide om melodie, legde hij de nadruk op ritme, strakke blazers en een krachtige baslijn. Daarmee legde hij de basis voor de funkmuziek. Grote hits als "Papa's Got a Brand New Bag" (1965), "I Got You (I Feel Good)" (1965), "It's a Man's Man's Man's World" (1966), "Cold Sweat" (1967), "Say It Loud – I'm Black and I'm Proud" (1968), "Get Up (I Feel Like Being a) Sex Machine" (1970) en "The Payback" (1973) behoren tot de meest invloedrijke nummers uit de populaire muziek.

James Brown had een enorme invloed op de ontwikkeling van de moderne popmuziek. Zijn ritmes en zangstijl vormden de basis voor funk, disco, hiphop en moderne R&B. Zijn muziek werd honderden keren gesampled door hiphopartiesten en inspireerde onder anderen Michael Jackson, Prince, George Clinton en talloze andere artiesten. 

Burgerrechtenbeweging
Naast zijn muzikale carrière speelde Brown ook een belangrijke maatschappelijke rol. In een periode waarin de burgerrechtenbeweging streed tegen rassendiscriminatie, gaf hij Afro-Amerikanen zelfvertrouwen met nummers als "Say It Loud – I'm Black and I'm Proud".
Na de moord op Martin Luther King Jr. in 1968 trad Brown op tijdens een live uitgezonden concert in Boston. Dat optreden wordt vaak genoemd als een belangrijke reden waarom de stad die avond relatief rustig bleef, terwijl elders in de Verenigde Staten rellen uitbraken.

Persoonlijke problemen
Zijn carrière kende echter ook een schaduwzijde. Brown kampte met financiële problemen, drugsgebruik en conflicten met de politie. Hij werd meerdere keren veroordeeld en bracht in 1988 ruim twee jaar in de gevangenis door na een achtervolging door de politie en geweldsincidenten. Ondanks deze problemen bleef hij optreden en platen maken.

Nalatenschap
In zijn ruim vijftig jaar durende carrière bracht James Brown meer dan zeventig studioalbums uit en scoorde hij tientallen hits. Hij gaf duizenden concerten over de hele wereld en ontving talloze onderscheidingen, waaronder een plaats in de Rock and Roll Hall of Fame, waarvan hij in 1986 een van de eerste opgenomen artiesten was. Ook kreeg hij een Lifetime Achievement Award van de Grammy Awards voor zijn uitzonderlijke bijdrage aan de muziek.

Overlijden
James Brown overleed op 25 december 2006 op 73-jarige leeftijd aan de gevolgen van een longontsteking. Zijn nalatenschap leeft voort in vrijwel iedere vorm van moderne ritmische muziek. Met zijn vernieuwende sound, ongeëvenaarde podiumprésence en enorme invloed op latere generaties geldt hij nog altijd als een van de grootste en meest invloedrijke artiesten uit de muziekgeschiedenis.